همراه ما باشید

کودتای دو جانبه/بررسی احتمال تبانی در تعیین میزبان جام جهانی ۲۰۲۲

کودتای دو جانبه/بررسی احتمال تبانی در تعیین میزبان جام جهانی ۲۰۲۲

پیروزی نیوز - کودتای دو جانبه/بررسی احتمال تبانی در تعیین میزبان جام جهانی ۲۰۲۲

طی چند روز گذشته، اخباری به گوش رسید مبنی بر احتمال تبانی در تعیین میزبان جام جهانی ۲۰۲۲ قطر و همچنین احتمال بالای باز پس گیری حق میزبانی از این کشور نفت خیز خاورمیانه. اتفاقی که شاید کمی معمولی به نظر برسد؛ اما با توجه به سابقه تعیین میزبانی‌ها از جمله جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه و ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی، قطر نگرانی‌های زیادی بابت از دست دادن میزبانی نخواهد داشت.

با توجه به اینکه شیوع ویروس کرونا در سراسر جهان، ضررهای بسیاری از لحاظ مالی به کشورها و جوامع مختلف وارد کرده است؛ چه کشوری بهتر و سرمایه دار تر از قطر برای میزبانی بدون نقص از معتبر ترین رقابت فوتبال جهان؟! قطر تا به همین جای کار نیز مخارج بسیاری را متحمل شده و استادیوم‌های شیک و پر امکانات بسیاری را بهره برداری کرده است.

اما چرا در طی سال‌های اخیر، چه در تعیین میزبانی جام جهانی و چه در تعیین میزبان جام ملت‌های اروپا، بحث رشوه و تبانی از جانب میشل پلاتینی که سابقه دستگیری و عزل شدن از ریاست یوفا را نیز در کارنامه دارد به گوش رسیده است؟

آیا قطر، به عنوان یک کشور متمول عربی در حوزه خلیج فارس، حق میزبانی از جام جهانی ۲۰۲۲ را خریده است؟ با قاطعیت نه؛ اما جواب مثبت است. یعنی شواهد بسیار زیادی برای این ادعا وجود دارد.

میشل پلاتینی در طی حدود دو دهه اول هزاره سوم میلادی، در سطوح مدیریتی فعالیت کرد و در این راه به ریاست بلند مدت اتحادیه فوتبال اروپا (یوفا) و ریاست کوتاه مدت فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) هم رسید و همزمان عضو کمیته ۲۴ نفره فیفا با عنوان کمیته اجرایی هم بود.

همین کمیته بود که برای چندین دوره، تصمیم گیری در خصوص انتخاب میزبان جام جهانی را به عهده داشت و تقریبا تمام انتخاب هایش از کره و ژاپن گرفته تا آفریقای جنوبی و همین قطر ۲۰۲۲، زیر بار سنگین شبهات تقلب و رشوه بوده است.

کتاب “بازی کثیف” به واکاوی جزئیات مربوط به کسب میزبانی جام جهانی ۲۰۲۲ قطر پرداخته و در چندین برهه به نقش میشل پلاتینی و سایر مقامات حاکمیتی فرانسه در این مساله می‌پردازد که موارد مربوط به ریاست سابق یوفا را در ادامه باهم مرور می کنیم:

بن همام در مورد کسب آرای اعضای اروپایی کمیته اجرایی، با شرایطی کاملا متفاوت روبرو بود. فدراسیون ها برخلاف آفریقا، آمریکای جنوبی و آسیا، معمولا مشکل مالی نداشتند و همانند برخی هموطنانشان در سایر نقاط دنیا، به شکل گروهی رای نمی ­دادند. با آنها باید نفر به نفر روبرو می­ شد.

چهره جدیدی به نام میشل پلاتینی در بدنه مدیریتی فوتبال اروپا در حال رشد بود. او دوران بسیار پرافتخاری از فوتبال پشت سرگذاشته بود و خیلی ها او را جزو ۱۰ فوتبالیست برتر قرن بیستم می ­دانستند. با تماس توپ های بی نقص و ارسال پاس های دیدنی، هر تماشاگری از تماشای بازی او لذت می ­برد.

عاشق هنر و شاید به عنوان کسی با چنان مهارت های ورزشی، تعجب آور باشد که سیگاری هم بود. عضو یکی از بهترین تیم های یوونتوس در تاریخ بود و در یکی از بهترین نقل قول هایش گفته: “شاید یک فرانسوی ۲۰۰ کیلومتر برای بدست آوردن یک شراب خوب رانندگی کنه، ولی یک ایتالیایی حاضره برای دیدن یک فوتبال خوب چنین مسافتی رو طی کنه.”

او بدون شک یک فرانسوی وطن­ پرست بود. بعد از خداحافظی اش از فوتبال در ۱۹۸۷، چهار سال هدایت تیم ملی را به عهده داشت و سپس به عنوان مسئول برگزاری جام جهانی ۹۸، به فدراسیون فوتبال رسید و در سال ۲۰۰۲، وارد کمیته اجرایی فیفا شد.

زندگی هیجان انگیزی داشت که هر روز بهتر هم می­ شد. در سال ۲۰۰۸ و بعد از پیروزی دل انگیز و خفیف مقابل لنارت یوهانسون، یک سال می‌شد که به ریاست یوفا رسیده بود. با کمک استاد جدیدش، سپ بلاتر، به دوران حکمرانی ۱۶ ساله یوهانسون پایان داده بود. او این مساله را با یک شوخی، اعلام کرده بود: “موهایم ریخته و شکم آورده –ام؛ پس وقت رئیس شدنم رسیده است.”

پلاتینی، توقف ناپذیر نشان می ­داد و یکی از گزینه های مسلم بالاترین شغل یعنی ریاست فیفا بود. خب، چنین رخدادی چه بر سر درخواست میزبانی قطر می­ آورد؟ پلاتینی کسی نبود که راضی شود بازیکنان محبوبش در دمای ۴۰ درجه آب شوند، ولی از اشخاص نزدیک به نیکولا سارکوزی، رئیس جمهور وقت فرانسه، به شمار می­ رفت. سارکوزی همیشه عنوان کرده بود آماده انجام معامله با قطر نفت خیز است. انگار بن همام محل نفوذ مورد نظرش را پیدا کرده بود.

با این حال، تنها ۱۰ ماه به رای ­گیری تعیین کننده برای جام های جهانی ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ باقی مانده بود و او کارهای ناتمام بسیاری داشت. وقت آن بود تا دست به کار شود و برای به دست آوردن آرای اعضایی که او به آنها برای پیروز شدن نیاز داشت، اقدام کند.

جت شخصی اش طی ماه های آینده خیلی بدرد بخور جلوه می­ کرد. از آنگولا راهی زوریخ شد تا در جلسه کمیته مالی شرکت کند و صورت­ حسابی ۱۶ هزار و ۳۴۲ دلاری در خصوص هزینه های سفر برای فیفا فرستاد.

سپس در ۳ فوریه راهی نیون فرانسه شد تا میشل پلاتینی را ببیند. دستیاران پلاتینی نهاری گروهی تدارک دیده بودند، اما بن همام اصرار داشت دو نفر به شکل خصوصی و پشت درهای بسته هم دیگر را ملاقات کنند و حتی محمد مِشادی، معتمد رئیس کنفدراسیون فوتبال آسیا، هم بیرون ماند.

فقط کمی بیشتر از یک ساعت طول کشید تا بن همام بتواند پلاتینی را قانع کند “قطر میزبان خوبی برای جام جهانی است” و البته اینکه قطر و فرانسه می ­توانند روابط خود را در برخی امور گسترش دهند.

دو نفر در پایان همدیگر را به گرمی در آغوش گرفتند و بن همام راهی فرودگاه شد تا دوباره سوار جت شخصی اش شود.

میلیاردر قطری مطمئن بود رسیدن به رای پلاتینی برای کسب حمایت اروپایی ها، مهم ترین مساله است. قطر مشغول انجام برخی سرمایه ­گذاری های بزرگ در فرانسه بود که قرار بود در ادامه به سمع و نظر رئیس جمهور وقت، نیکولا سارکوزی برسد.

با این حال، در آن موقع راضی کردن ستاره سابق یوونتوس در خصوص شایستگی قطر در میزبانی جام جهانی، مهم تر از همه بود. برای همین، بن همام در جام جهانی ۲۰۱۰ در آفریقای جنوبی، پلاتینی را کنار کشید و از او درخواست کرد جلسه ای با اعضای یوفا ترتیب دهد تا قطری ها در نیون، به صورت خصوصی در مورد مزیت های میزبانی جام جهانی در دوحه، به ارائه مطالب بپردازند.

پلاتینی استقبال کرد و مقرر شد جلسه در ماه اکتبر برگزار شود. از سوی دیگر، پلاتینی شدیدا از سوی نیکولا سارکوزی هم تحت فشار سیاسی بود تا در پی سرمایه­ گذاری تبلیغاتی شیخ ­های قطر، به آنها رای دهد.

بن همام راضی و مفتخر بود. داستان آوردن جام جهانی به دوحه که در ابتدا کاملاً خیال پردازانه و تخیلی به نظر می ­رسید، هم اکنون با قدرت به سمت موفقیت در حال حرکت بود. او ۴ رای از آفریقا در جیب داشت. دیپلماسی اش در آسیا جواب داده بود و تلاشش در جوش دادن معامله برای رسیدن به آرای بیشتر، به نتیجه رسیده بود. معامله اش با اسپانیا به تنهایی ۴ رای برایش تضمین می­کرد و توافقش با موتکو آنها را بیشتر می ­کرد.

با این حال، بن همام کسی نبود که حتی اگر پیروزی در دسترس باشد،  با این خیال ها به خواب برود. او می­ خواست کارهایی که قبلا در اروپا انجام داده بود، تقویت کند و در این راه باید دوباره سراغ قدرتمندترین چهره این قاره، میشل پلاتینی می ­رفت.

بن همام تلاش بسیاری برای بدست آوردن رای رئیس یوفا کرده بود و همان طور که گفتیم، حتی او را مجاب کرده بود جلسه ای برای ارائه شرایط میزبانی قطر به کمیته میزبانی آنها در نیون برگزار کند.

تمامی اعضای ارشد کمیته میزبانی قطر در اکتبر و دو ماه قبل از رای ­گیری میزبانی جام جهانی راهی نیون شدند تا ارائه ای خصوصی برای ستاره سابق فرانسوی داشته باشند. قرار بود بن همام رهبری کمیته میزبانی قطر را به عهده داشته باشد، اما در لحظات آخر جای خود را به اَلسَوادی داد تا به امور دیگری برسد.

تیم قطری در جلسه عمومی، به طور خلاصه به شرح شرایط دوحه پرداخت، اما اطلاعات تفصیلی، شب قبل از آن در جریان شام خصوصی پلاتینی و ولیعهد قطر، شیخ تمیم بن خلیفه آل ثانی، صورت گرفته بود. آقای ولیعهد، تا آن روز چندان نشانی از خود در کمیته میزبانی بروز نداده بود تا برادر کوچک ترش شیخ محمد، امورات را پیش ببرد؛ ولی با نزدیک شدن رای­ گیری، لازم بود قطری ها با تمام توان وارد میدان شوند. شیخ تمیم در ادامه راهی زوریخ شد تا جلسه ای هم با سپ بلاتر داشته باشد.

یک ماه بعد، در فاصله ۱۰ روزه تا رای ­گیری میزبانی جام جهانی، شیخ تمیم برای مهم ترین جلسه اش به اروپا بازگشت. نیکولا سارکوزی او را برای شام در کاخ اِلیزه پاریس دعوت کرده بود. دیگر مهمان حاضر در جلسه، سباستین بازین، مدیر ارشد اجرایی باشگاه پاری سن ژرمن فرانسه، بود؛ باشگاهی که در آن زمان مشکلات مالی بسیاری به خود می ­دید.

مهمان سومی هم در حالی که تعجب از صورتش می­ بارید و نمی‌دانست رئیس جمهور چرا دعوتش کرده، وارد اِلیزه شد. میشل پلاتینی به سر میز هدایت شد و تعجبش با دیدن شیخ تمیم دو برابر شد؛ چون انتظار داشت در چنین فاصله کمی دوباره ولیعهد قطر را ملاقات کند.

شرح صحبت های آن جلسه تا چندین سال بعد از رای ­گیری میزبانی جام جهانی نامعلوم بود؛ تا اینکه نشریه فرانسوی فرانس فوتبال، طی گزارشی خبر داد: “شیخ تمیم پیشنهاد داده است که قط،ر باشگاه پاری سن ژرمن را خریداری کند و شبکه تلویزیونی برای رقابت با کانال پلاس راه بیندازد.”

این پیشنهاد در ابتدا از سوی سارکوزی توهین آمیز تلقی شد. در همین جلسه بود که سارکوزی تلاش کرد بیشترین فشار را برای تحمیل نظرش به پلاتینی انجام دهد.

ماجرا به اینجا ختم شد که یک سال بعد از رای ­گیری میزبانی جام جهانی، یکی از ثروتمندان قطری به نام ناصرالخلیفی، در ازای ۵۰ میلیون یورو، پاری سن ژرمن را خریداری می­ کند و شبکه خبری الجزیره قطر، در ازای ۱۵۰ میلیون یورو حق پخش مسابقات فرانسه را بدست می­آورد و شبکه مشهور بین اسپورتس راه اندازی می­ شود.

رای پلاتینی هم بدست آمده بود و بن همام می­‌توانست به خودش برای به اتمام رساندنِ موفقِ یک کودتای دیگر، افتخار کند. رویای میزبانی غیرممکن کشورش، اکنون تبدیل به یک قدرت غیرقابل مهار شده بود.

درباره نویسنده

ثبت دیدگاه